به گزارش سرویس فرهنگی قدس انلاین این مفسر بزرگ در 469 ﻫ.ق و به روایتی 468 ﻫ.ق به دنیا آمد و به صورت هر چه تمامتر با توجه به استعداد ذاتی که در او وجود داشت به فراگیری علوم پرداخت و آثاری گرانسنگی از جمله اعلام والوَری باَعلام الهُدی، مجمع البیان، جوامع الجامع و الکافی الشافی را به یادگار نهاد و سرانجام به سال 548 ﻫ.ق پس از سال ها تلاش علمی در سبزوار درگذشت و او را در مشهد و در جوار حرم ثامن الحجج (ع) به خاک سپردند، ولی گویا سرنوشت طوری رقم خورده بود که در تلفظ پسوند اسم او نتیجه ی واحدی حاصل نیاید و عده ای او را طَبَرسی، عده ای طَبرَسی و طَبرِسی خوانده اند که هر گروه اعتقاد به نظریه ای در این باب دارند به نحوی که حسن حکیم باشی دلیل آن را این گونه بیان می دارد:
در آوانگاری شهرت طبرسی اختلاف شده است، برخی او را طَبَرسی خوانده اند، به علت آن که نسبت به طَبَرستان می برد. میرزا عبدالله افندی در ریاض العلماء و محمدباقر خوانساری در روضات الجنات بر این اصرار دارند.
بسیاری نیز گفته اند نسبت به طبرستان، طَبری یا طَبرانی یا طَبَرستانی خواهد بود؛ و نه طبرسی، بلکه نام دقیق مؤلف مجمع البیان، طَبرِسی است که عربی گردانیده تَفرِشی است و تفرشی منسوب به شهری در نزدیکی قم و اراک است که شیخ ما بدانجا انتساب دارد.
بدین صورت نیز طَبرَسی و طَبرِسی هر دو خوانده شده و در منابع گوناگون به هر دو شکل ضبط شده است. شاید دلیل گزینه اول آن باشد که در تعریف واژه های عجمی افزون بر تبدیل برخی حروف، حرکات نیز گاه تغییر می یابند و همسان سازی با قالب های شناخته شده صرفی انجام می شود و از آنجا که وزن فَعلِل در زبان عرب نیست و حرکت فتحه نیز در تلفظ سبک تر و آسان تر است باید طَبرَسی خواند؛ اما آنان که طَبرِسی می خوانند وزن اصل را که تفرش با کسر راء است پاس می دارند، اما با وجود تحقیقات انجام شده هیچ دلیل قانع کننده ای در آوانگاری نام این محقق و مفسر کبیر وجود ندارد و شاید تلفظ نام وی به هر کی از موارد فوق الذکر بی اشکال باشد.
منابع:
1- شانه چی، کاظم. مزارات خراسان: شیخ طبرسی، نشریه نامه آستان قدس، 1340.
2- حکیم باشی، حسن. طبرسی؛ اسوه و الگوی مفسران، نشریه پژوهش های قرآنی، 1381.
3- زندگی نامه بزرگان: شیخ طبرسی. نشریه رشد آموزش و معارف اسلامی، 1387.



نظر شما